Làm VietGAP, nông dân được lợi từ những việc rất đời thường

Ghé thăm HTX nông nghiệp Thạnh Tiến ở xã Hỏa Lựu (TP Cần Thơ) - nơi đang sản xuất khoảng 75 ha khóm theo tiêu chuẩn VietGAP, chúng tôi hỏi ông Trần Văn Bá, Giám đốc HTX: “Nông dân làm VietGAP được gì?”. Ông nhắc ngay đến giá bán, tiền lời và thị trường xa hơn. Trả lời tiếp câu hỏi tiền lời đến từ đâu, ông bảo đến từ những việc rất đời thường như giảm bón phân, giảm phun thuốc và hôm nào làm gì thì ghi vào sổ nhật ký để hạch toán chi phí rõ ràng.
 
Ở HTX nông nghiệp Thạnh Tiến, điều dễ thấy đầu tiên là nền nếp ghi chép nhật ký sản xuất. HTX có 16 thành viên, canh tác khóm theo quy trình VietGAP nhiều năm nay, hộ nào cũng ghi nhật ký sản xuất tỉ mỉ. Làm lâu năm nên việc ghi sổ đã trở thành thói quen trong quá trình sản xuất.

Trong 75 ha khóm của HTX có 10 ha của gia đình ông Bá. Ông chọn tỷ lệ bón phân khác hẳn lối làm quen thuộc: 90% phân hữu cơ, 10% còn lại là phân hóa học. Theo tính toán của ông, phân hữu cơ cải tạo đất, nhờ vậy cây khóm sống được 3 - 5 năm thay vì chỉ 2 năm như trước. Nghĩa là trên cùng một líp đất, người trồng không phải sớm tính chuyện làm lại từ đầu.

Trái khóm Hỏa Lựu làm ra ngon ngọt, mẫu mã đẹp, được thị trường ưa chuộng. Theo cách tính của ông Bá, lợi nhuận thu về khoảng 60 - 70%. Khóm của HTX hiện tiêu thụ ổn định ở TP.HCM và tỉnh Đồng Nai, giá 13.000 - 15.000 đồng/trái tùy thời điểm.

Theo hướng dẫn của khuyến nông, nông dân phải kiểm soát đầu vào, dùng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, không dùng chất cấm, giữ đúng thời gian cách ly, ghi nhật ký sản xuất và theo dõi cả khâu thu hoạch. Bên cạnh đó, những việc nhỏ khác trong quy trình sản xuất theo chuẩn VietGAP như thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật, quản lý phụ phẩm, tăng cường biện pháp sinh học cũng được bà con rất quan tâm.
 
Theo Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ, các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP trên địa bàn Thành phố hiện tập trung chủ yếu vào những sản phẩm có lợi thế về quy mô sản xuất, giá trị kinh tế và tiềm năng tiêu thụ.

Sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP mang lại lợi ích cho bà con trên cả 3 phương diện về kinh tế, xã hội và môi trường. Việc áp dụng quy trình sản xuất này giúp nông dân sử dụng vật tư đầu vào hợp lý, giảm những chi phí không cần thiết, nâng cao chất lượng và tỷ lệ sản phẩm đạt yêu cầu. Sản phẩm có hồ sơ, quy trình sản xuất rõ ràng nên thường có lợi thế hơn trong đàm phán với doanh nghiệp, HTX và các đơn vị thu mua. Đặc biệt, GlobalGAP tạo thêm điều kiện để sản phẩm tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao.

Ở xã Vị Thanh 1, ông Lê Văn Buôl trước đây nuôi ếch theo kiểu truyền thống, hiệu quả hầu như không cao. Gần đây, ông tham gia mô hình nuôi ếch trong vèo theo tiêu chuẩn VietGAP gắn với liên kết chuỗi do Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ triển khai với quy mô 3.000m2.

Theo ông, cái lợi khi nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP trước hết là giảm được lượng thức ăn, ếch sạch, ít bệnh. Quá trình nuôi cũng không dùng hóa chất, kháng sinh cấm. Ếch nuôi khoảng 2 tháng thì xuất bán, giá trung bình 40.000 đồng/kg, lợi nhuận khoảng 10.000 đồng/kg
 
Ông Lê Châu Tứ, Phó Trưởng phòng Khuyến nông (Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ) cho biết thời gian tới, đơn vị tiếp tục phát triển các mô hình VietGAP, GlobalGAP, ưu tiên sản phẩm chủ lực như lúa chất lượng cao, sầu riêng, xoài, nhãn, rau màu và các đối tượng thủy sản có tiềm năng. Trung tâm sẽ tăng cường tập huấn, hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở, xây dựng mô hình trình diễn, đồng thời đào tạo cán bộ kỹ thuật, khuyến nông cơ sở và nông dân nòng cốt đủ sức hướng dẫn bà con, duy trì quy trình.

Bên cạnh đó, Trung tâm đẩy mạnh sản xuất theo chuỗi giá trị, phối hợp với HTX, doanh nghiệp, đơn vị thu mua, hỗ trợ các tổ chức sản xuất hoàn thiện hồ sơ chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, xây dựng mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc. Tưới tiết kiệm, quản lý dinh dưỡng, quản lý dịch hại tổng hợp, tăng sử dụng chế phẩm sinh học và chuyển đổi số cũng được khuyến khích áp dụng.