Tiêu chuẩn TCVN 11892-1:2026 - Chuyển từ kiểm soát an toàn thực phẩm sang quản lý toàn bộ quá trình sản xuất
Cách quản lý này giúp hạn chế tình trạng trộn lẫn sản phẩm hoặc sử dụng thông tin VietGAP cho lượng hàng không thuộc phạm vi chứng nhận. Khi xảy ra vấn đề về chất lượng, dữ liệu sản xuất cũng hỗ trợ xác định nhanh vùng trồng, thời gian thu hoạch và lô hàng liên quan.
Tăng kiểm soát chất lượng ngay từ vùng trồng
Tiêu chuẩn VietGAP mới yêu cầu việc tổ chức sản xuất phải được thắt chặt hơn. Đối với nhóm nhà sản xuất, cần có người đại diện và hệ thống kiểm soát nội bộ để giám sát việc áp dụng tiêu chuẩn giữa các thành viên.
Bên cạnh đó, tiêu chuẩn cũng nâng cao yêu cầu về cân bằng khối lượng: lượng nguyên liệu đầu vào, sản phẩm thu hoạch, hàng bán ra và tồn kho phải được đối chiếu định kỳ. Sản phẩm VietGAP và sản phẩm không được chứng nhận phải được nhận diện, phân tách rõ ràng.
Cách quản lý này giúp hạn chế tình trạng trộn lẫn sản phẩm hoặc sử dụng thông tin VietGAP cho lượng hàng không thuộc phạm vi chứng nhận. Khi xảy ra vấn đề về chất lượng, dữ liệu sản xuất cũng hỗ trợ xác định nhanh vùng trồng, thời gian thu hoạch và lô hàng liên quan.
Đây là hướng đi phù hợp với xu thế số hóa truy xuất nguồn gốc hiện nay. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số và AI trong chứng nhận không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường. Hiện tại, hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản nước ta đang chuẩn hóa dữ liệu xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng: từ nông hộ, vùng trồng, thời gian thu hoạch cho đến tem điện tử và mã QR trên sản phẩm hoàn thiện.
VietGAP không chỉ là câu chuyện về thuốc bảo vệ thực vật
TCVN 11892-1:2026 mở rộng góc nhìn về thực hành nông nghiệp tốt. Ngoài kiểm soát vật tư và an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn còn chú trọng đặc biệt đến môi trường, sử dụng tài nguyên, điều kiện làm việc và sức khỏe người lao động:
Yêu cầu về bảo vệ môi trường: Khu vực sản xuất không được xâm hại khu bảo tồn thiên nhiên. Người sản xuất được khuyến khích sử dụng máy móc tiết kiệm nhiên liệu, thiết bị hiệu suất cao và các nguồn năng lượng tái tạo.
Yêu cầu kiểm soát khâu sơ chế: Khu vực tiếp nhận nguyên liệu và thành phẩm cần được phân tách để hạn chế nhiễm chéo. Máy móc, dụng cụ phải được vệ sinh và bảo dưỡng theo đúng quy trình.
Quản lý hồ sơ và quy trình kỹ thuật: Thời gian lưu hồ sơ được nâng lên tối thiểu 24 tháng kể từ ngày thu hoạch. Tiêu chuẩn còn bổ sung quy định tiếp nhận, xử lý khiếu nại liên quan đến môi trường, phương pháp Quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) và các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý cây trồng tổng hợp (ICM).
Có thể thấy, TCVN 11892-1:2026 không chỉ đơn thuần là bản cập nhật các yêu cầu kỹ thuật mà còn đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ của hệ thống VietGAP theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững hơn.
Việc hài hòa với các tiêu chuẩn khu vực và quốc tế sẽ góp phần nâng cao uy tín của nông sản Việt Nam, củng cố niềm tin của người tiêu dùng, đồng thời mở ra cơ hội lớn tiếp cận các thị trường xuất khẩu có yêu cầu khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Tác giả bài viết: vietgap.com